Λύση για τα πλαστικά μίας χρήσεως με έμπνευση τον ιστό της αράχνης
Για πολλά χρόνια, ο Καθηγητής Tuomas Knowles στο Τμήμα Χημείας Yusuf Hamied του Πανεπιστημίου του Cambridge ερευνά τη συμπεριφορά των πρωτεϊνών. Ο Καθηγητής Knowles έχει εργαστεί και στο Πανεπιστήμιο του Harvard. Έχει λάβει πολλά βραβεία για την συνεισφορά του στην επιστήμη. Η έρευνά του επικεντρώνεται σε δύο άξονες: ορισμένες ασθένειες που σχετίζονται με πρωτεΐνες που παρουσιάζουν προβληματική συμπεριφορά (Alheimer’s, Parkinson’s, και διαβήτη τύπου 2) και τα μαλακά υλικά. Είναι συνιδρυτής τεσσάρων εταιρειών βιοτεχνολογίας. Ανακηρύχθηκε επίσης Cambridge Enterprise Academic Entrepreneur για το 2019.
Η αράχνη: Μια απροσδόκητη πηγή έμπνευσης
Κατά τη διάρκεια έρευνας για τις πρωτεΐνες, ο Knowles και η ομάδα του άρχισαν να αναζητούν τον λόγο που υλικά, όπως το μετάξι αράχνης, είναι τόσο ισχυρά ενώ αυτά αποτελούνται από τόσο αδύναμους μοριακούς δεσμούς. Οι ερευνητές αναπαρήγαγαν επιτυχώς τις δομές που βρέθηκαν στο μετάξι αράχνης χρησιμοποιώντας απομονωμένη πρωτεΐνη σόγιας, μια πρωτεΐνη με εντελώς διαφορετική σύνθεση, η οποία είναι άμεσα διαθέσιμη, αφού χρησιμοποιείται και στην παραγωγή σογιέλαιου.
Ο Knowles και η ομάδα του έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν “vegan μετάξι αράχνης”. Έχουν δημιουργήσει δηλαδή την ίδια ουσία (μετάξι αράχνης) χωρίς όμως την αράχνη, με την χρήση πρωτεϊνών από σόγια και αρακά. To αξιοπερίεργο της υπόθεσης είναι το γεγονός πως η έρευνα ξεκίνησε για να μάθουν πώς να δημιουργούν μαλακά αλλά ισχυρά υλικά. Στην πορεία συνειδητοποίησαν πως μπορούν να συμβάλουν στο ζήτημα της μείωσης της πλαστικής ρύπανσης.
Όπως αναφέρει και ο ίδιος: “Συνήθως διερευνούμε πώς οι λειτουργικές αλληλεπιδράσεις πρωτεϊνών μας επιτρέπουν να παραμείνουμε υγιείς και πώς οι ακανόνιστες αλληλεπιδράσεις εμπλέκονται στη νόσο του Alzheimer. Ήταν έκπληξη το γεγονός ότι η έρευνά μας θα μπορούσε επίσης να αντιμετωπίσει ένα μεγάλο πρόβλημα στη βιωσιμότητα: αυτό της πλαστικής ρύπανσης” [1].
Ποια πλαστικά μίας χρήσης καταργήθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση;
Ορισμένα είδη μίας χρήσεως από πλαστικό απαγορεύθηκαν στην Ευρώπη από τις 3 Ιουλίου του 2021. Αυτά είναι:
- Μπατονέτες
- Μαχαιροπίρουνα, πιάτα, καλαμάκια, και αναδευτήρες
- Μπαλόνια και στηρίγματα για μπαλόνια
- Δοχεία τροφίμων
- Κύπελλα για ροφήματα
- Δοχεία ποτών
- Αποτσίγαρα
- Πλαστικές σακούλες
- Πακέτα και περιτυλίγματα
- Υγρά μαντηλάκια και είδη υγιεινής
Πάνω στην ώρα...
Ο χρονισμός δεν θα μπορούσε να είναι καλύτερος για την εταιρεία Xampla που έχει δημιουργήσει προς το παρόν τα ακόλουθα τέσσερα προϊόντα:
- Υδροδιαλυτά περιτυλίγματα για ταμπλέτες πλυντηρίου
- Βρώσιμα φιλμ για κύβους ζωμού λαχανικών (ο κύβος μπαίνει μαζί με το περιτύλιγμα στο φαγητό κατά το μαγείρεμα) και μερίδες κέτσαπ και μουστάρδες.
- Μικροκάψουλες για αρώματα για χρήση σε απορρυπαντικά. Οι μικροκάψουλες είναι βιοδιασπώμενες και μπορούν να φαγωθούν από τα μικρόβια και τα ζώα της θάλασσας.
- Κάψουλες για χάπια (μία πολύ καλή εναλλακτική της ζελατίνης που χρησιμοποιείται ευρέως τώρα) που διασπώνται στο έντερο.
Τα προϊόντα αυτά είναι χωρίς πλαστικό, χωρίς ζωικά υλικά, και βιοδιασπώμενα.
Η πρώτη εφαρμογή
Τον Νοέμβριο του 2021 το βρώσιμο φιλμ έφτασε στον πρώτο πελάτη, την εταιρεία Gousto που παράγει γεύματα έτοιμα για μαγείρεμα. Η Xampla συνεργάστηκε στενά για έναν χρόνο με την Gousto ώστε να αναπτύξει την συγκεκριμένη συσκευασία. Πλέον ο κύβος με τα μυρωδικά θα είναι τυλιγμένος στο φιλμ της Xampla αντί σε πλαστικό περιτύλιγμα όπως γινόταν έως τώρα. Κάθε χρόνο πετιούνται 855 δισεκατομμύρια τέτοια περιτυλίγματα στο περιβάλλον.
Τα προϊόντα της Xampla. Πηγή εικόνας: © Xampla
Περιμένουμε με ανυπομονησία τη συνέχεια.
Η περίπτωση της Xampla μας δείχνει ότι επιστημονική έρευνα μπορεί να βρει λύσεις για να ζούμε χωρίς να επιβαρύνουμε ούτε τα ζώα ούτε το περιβάλλον.
© Vegan Times 04-02-2022
Πηγές:
Πηγή κύριας εικόνας: Rafael Garcin | Unsplash
[1] University of Cambridge (2021) ‘Vegan spider silk provides sustainable alternative to single-use plastics’, 10 June 2021.
[2] Cambridge Independent (2020) ‘Breakthrough Cambridge science turns pea protein into microplastics (without the plastic)’, 7 May. (Accessed: 1 February 2022).
[3] European Commission (no date) ‘Single-use plastics’. (Accessed: 2 February 2022).